“Bu istem [eşitlik], ya -özellikle ilk başta, örneğin köylüler savaşında durum budur- apaçık toplumsal eşitsizliklere karşı zengin ile yoksul, efendi ile köle, harvurup harman savuranlar ile açlık çekenler arasındaki karşıtlığa karşı kendiliğinden bir tepkidir; böyle bir tepki olarak o, yalnızca devrimci içgüdünün dışavurumudur ve doğrulanmasını da burada –yalnızca burada– bulur. Ya da burjuva eşitlik istemine karşı, bu istemden az çok doğru ve daha ileri giden istemler çıkaran tepkiden doğmuş bulunan bu istem, işçileri kapitalistlere karşı, kapitalistlerin kendi savları yardımıyla ayaklandırmak için bir ajitasyon aracı hizmeti görür ve bu durumda bu istem, burjuva eşitliğin kendisiyle ayakta durur ve onunla birlikte yıkılır. Her iki durumda da proleter eşitlik isteminin gerçek içeriği, sınıfların kaldırılmasıdır. Bundan öte bir eşitlik istemi, zorunlu olarak saçmadır.”

F. Engels, Anti-Dühring'ten

kadın ajitasyonu için yönergeler

Kadınlara yönelik ajitasyon ve özel örgütlenmelere ilişkin olarak, işçi sınıfının devrimci partilerinin uluslararası tecrübeleri, bizlere önemli dersler sunmaktadır. Bu amaca hizmet edeceğini düşünerek, 4-7 Aralık 1920 tarihli Almanya Bağımsız Sosyal Demokrat Partisi (Sol) ile Almanya Komünist Partisi (Spartakus Birliği) Birleşme Kongresi tarafından kabul edilen "Kadın Ajitasyonu için Yönergeler"de yer alan örgütlenme bölümünü, okurun dikkatine sunuyoruz. (Çeviren: Olcay Geridönmez)



IV. Örgütlenme

17. VKPD (Almanya Birleşik Komünist Partisi), genel parti örgütü içerisindeki ka­dın üyeleri için ayrı tüzel kişiliğe sahip özel bir kadın örgütlenmesini reddeder. Buna karşılık, proleter kadınlar arasındaki ajitas­yon için özel bir örgütlenme planına ve bu planın uygulanması amacıyla özel organlara ihtiyaç vardır.

18. Kadın örgütünün merkezi yönetimi için VKPD, bir Kadın Reich Sekretaryası kurmuştur. Bu sekretaryanın sorumlu yöne­timi Parti Kongresi tarafından seçilir ve Merkez'in (yani merkez komitesinin) bütün toplantılarına istişari oyla katılır. Kendi ça­lışma alanını ilgilendiren özel sorunlarda kesin oy hakkına sahiptir.

Kadın Sekretaryası'nın görevleri şunlardır:

a) Partinin kadın ajitasyonuna ilişkin ge­nel ilkeleri doğrultusunda, tek tek işyerle­rinde yakın bağlar kurmak ve bunları geliş­tirmek suretiyle, ülke çapında planlı ve bü­tünlüklü bir çalışma yürütmek.

b) Kadın ajitasyonuna yetenekli kadın yoldaşlar yetiştirmek ve eğitmek.

c) Kadın ajitasyonu için özel materyaller toplamak ve yaygınlaştırmak.

d) Kadın konuşmacıları koordine etmek.

e) Kadın ajitasyonuna ilişkin eğitim kursları düzenlemek.

f) Partinin kadın organı "Kadın Komünist”in sorumlu yazı kurulu görevini yürüt­mek.

g) Moskova'daki Uluslararası Kadın Aji­tasyonu Sekretaryası ile ilişkileri sürdür­mek.

19. İllerdeki kadın ajitasyonunun yürü­tülmesi için, bütün illerin, ilçelerin ve ma­halle gruplarının sorumlu organlarına, ge­nel parti faaliyetine katılmanın yanı sıra özel olarak kadın ajitasyonunun enerjik bir şekilde ele alınmasından ve gerektiği gibi uygulanmasından sorumlu olan birer kadın seçilmelidir. Bu, ayrı ve yoğun bir kadın aji­tasyonu çalışması yürütülerek, uygun nite­likteki kadın ve erkek yoldaşların sorumlu organlar içerisinde özel olarak görevlendi­rilmesi ve yönlendirilmesiyle gerçekleştiri­lir. (Bir kadın yoldaşın kadın ajitasyonuyla ilgili özel olarak görevlendirilmesi, parti ör­gütünün diğer tüm parti görevlerinde çalış­maya katmak üzere uygun kadın yoldaşla­rın yetiştirilmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bkz, I, 5. [ I, 5: Komünist Parti, eşit haklara ve eşit yükümlülüklere sahip üyeler olarak parti saflarındaki kadın yol­daşları, en yoğun parti faaliyetine katma ve bütün parti görevleri için kadın yoldaşların her an, özel olarak da politik hareketin yük­sek olduğu dönemlerde devrimin gerektirdiği bütün görevleri aktif ve bağımsız olarak yerine getirecek şekilde yetiştirilmesinden sorumludur.])

20. Sorumlu parti organındaki kadın yol­daş, çalışmanın yürütülmesine yardımcı ola­cak, uygun kadın ve erkek yoldaşlardan, üye ya da temsilciler toplantılarınca onaylanması gereken bir Kadın Ajitasyon Komitesi (KAK) kurar. KAK üyeleri çeşitli meslek ve çalışma alanlarından (işçiler, ev kadınları, sendika­lar, fabrikalar, tüketim kooperatifleri) seçil­melidir ve bütün komitenin onayıyla belirli bir çalışma alanından sorumlu tutulmalıdır.

21. Kadın Ajitasyon Komitesinin sorum­lusu, aşağıdaki alanlarda kendi organı içeri­sinde harekete geçirici olmak ve inisiyatifi ele almakla görevlidir:

a) İşyerleri ve sendikalar

Kadın parti üyelerinin kaydının titizlikle tutulmasını, bütün kadın yoldaşların işyerle­ri ve sendikalar içerisine dâhil edilmesini ve var olan komünist birimlere katılmasını sağ­lamak zorundadır. Özellikle kadın işçilerin yoğun olduğu işyerleri ve sendikaları ortaya çıkarmak ve burada mümkünse yeni komü­nist birimler kurmak.

İşyerleri ve sendikalardan komünist bi­rim üyelerinin ortak toplantı ve görüşmele­rinde, Kadın Ajitasyon Komitesi sorumlusu, kadın yoldaşların özel bir biçimde yönlendi­rilmesini ve eğitilmesini sağlamakla sorumludur. Bu, gerek bu toplantıları yönetenlerin, kadın yoldaşlara gerekli ayrıntılı bilgileri ver­mesi yoluyla; gerek bu toplantılara bizzat ka­tılmak yoluyla ki bu, kadın yoldaşlara yapı­lan yönlendirmeleri ayrıca tamamlama, açık­lama olanağını sağlar; gerekse kalabalık sayı­ların ya da önemli vesilelerin gerekli kıldığı durumlarda kadın yoldaşların özel olarak bir araya getirilmesi yoluyla olur.

b) Tüketim kooperatifleri

Partili kadınlar arasında tüketim koopera­tiflerine katılma propagandası yapılmalıdır.

Tıpkı sendikalarda olduğu gibi, kadın parti üyelerini var olan komünist birimlere katmak ya da yeni birimler oluşturmak gereklidir. Ay­rıca, kendileri tüketim kooperatiflerine üye olmayan kadın yoldaşlar, tüketim kooperatif­lerinin ev kadınları akşam toplantılarında bi­rimler halinde bir araya getirilmelidirler. Bu birimlerin özel görevleri vardır:

1. Kooperatif üyelerinin talep ve istekle­rini kooperatiflerin görev alanları çerçeve­sinde, kooperatif yönetimine sunmak ve bu­rada savunmak;

2. Politik aydınlatma çerçevesinde günü­müz ev ekonomisinin dönüştürülmesini ve küçük burjuva ev ekonomisinin ortadan kaldırılmasına yönelik düzenlemeleri (ko­operatif çamaşırhaneleri, yemekhaneleri vb.) propaganda etmek ve bunun üzerinden ev kadınlarını toplu yaşamın gelecekteki gö­revlerine hazırlamak ve yeni toplum görev­lerini çözmeye yetenekli kılmak.

c) Belirli meslek gruplarından kadınların toplanması

KAK sorumlusu, alanındaki kadınların bağlı olduğu, sendikalar ve fabrikalar halin­de kapsanması mümkün olmayan önemli meslek grupları için, onların koşullarına uy­gun konular çerçevesinde hazırlanmış ka­muya açık toplantıların düzenlenmesi için etkili olmakla görevlidir. Burada özellikle söz konusu olan, evlerde çalışanlar, dükkan­larda çalışanlar, konfeksiyon işçileri, her branştan ev işçileri, ev kadınları vb.dir.

d) Kamuya açık genel ya da özel kadın toplantıları

KAK sorumlusu, genel politik toplantıla­rın yanı sıra, özel olarak kadınlara yönelik kamuya açık toplantıların düzenlenmesi için etkili olmalıdır. (Bkz. III, 14 [III, 14: Ka­dının kamudan uzak yaşamının yaygınlığı ve kendini tamamen ev işleri ile ailenin bi­reysel ihtiyaçlarına adamışlığı nedeniyle aji­tasyon, bu ihtiyaçlardan bağ kurarak ve onlardan hareketle kadınların ufuklarını, bi­reysel kaderlerini kapitalist ekonomi düze­niyle ilişkilendirecek şekilde genişleten bir ajitasyon olmalıdır. Özellikle gıda sıkıntısı, işsizlik, anne ve çocuk koruması, kadın işçi koruması, fuhuş, okul ve kilise sorunları proleter kadınlar için ayrıntılı bir biçimde sı­nıf bakış açısıyla aydınlatılmalıdır.]). Kamu­ya açık toplantıların ya da kadın toplantıla­rının düzenlenmesi, yerel gereklilik ve ihtiyaçlar doğrultusunda belirlenir.

e) Kır ajitasyonu

KAK sorumlusu, kır seksiyonuyla çok sı­kı bir ilişki içerisinde;

1. Kır ajitasyonu için uygun kadın yol­daşların ortaya çıkarılması ve eğitilmesini,

2. Özel kadın yayınlarının da kırsal alan­da dağıtılmasını ("Kadın Komünist", parti ga­zeteleri, kadın bildirileri ve broşürleri),

3. Kadın tarım işçileri ve kadın küçük köylüleri için özel toplantıların düzenlen­mesini,

4. Henüz parti örgütünün bulunmadığı yerlerdeki tarım ajitasyonu için kadın so­rumlularının kazanılmasını ve onların ilgili Kadın Ajitasyon Komitesi ile ilişkisini sağla­makla görevlidir.

f) Kadın yayınlarının dağıtılması

1. KAK sorumlusu, partinin yayınlar ko­misyonu vb. ile yakın bir bağ içerisinde, pro­paganda ve de özel kadın yayınlarının genel yayınların (her türden toplantılarda, işyerle­rinde, sokak satışında) dağıtım aygıtına dahil edilmesini ve bu aygıtın, şimdiye kadar dikkatten kaçmış önemli alanlar, özellikle çok sayıda kadın işçilerin çalıştığı ve komü­nist birimler ile sorumluların henüz bulun­madığı yerlere yönelik yeni güçler seferber edilerek genişletilmesini sağlar.

2. "Komünist Kadın"ın olabildiğince geniş dağıtımı için kadınların yoğun olduğu sendi­kalarda "Komünist Kadın"ın üyeler için res­mi yayın organı haline getirilmesi ya da "Mü­cadele kadını" yerine veya "Sendikal kadın gazetesi" yerine artık "Komünist kadın"ın abone edilmesine yönelik propaganda yapar.

3. Ev ve sokak propagandası düzenleye­rek "Komünist Kadın"a yeni okurların kaza­nılmasını sağlar.

22. Kadın parti üyelerinin kesin olarak partinin bütün genel eğitim etkinliklerine ve diğer bütün parti etkinliklerine katılma­ya hakkı vardır ve bununla yükümlüdür.

a) Kadının genel olarak politik geriliği ve genel eğitim etkinliklerinden uzak duruşunu göz önünde bulundurularak, genellikle, özel politik kadın akşamlarının düzenlenmesi ya­rarlı ve zorunlu olacaktır. Ne var ki bunlara yeni kazanılmış üyeler için ancak bir geçiş aşa­ması olarak bakılmalıdır ve birincil amaç, bü­tün kadın yoldaşların tümüyle partinin genel ve birleşik etkinliklerine katmak olmalıdır.

b) Ajitatörler ve konuşmacılar olarak özel bir yeteneği olan ileri kadın yoldaşlar için, genel eğitimlere katılmalarının yanı sı­ra onları özel materyallerle donatılmalı ve kadınlar arasında ajitasyonun en iyisini yürütmeleri doğrultusunda eğitmek üzere özel eğitim programlarının ve konuşmacılar toplantıları düzenlenmelidir.

23. Bir il (eyalet) içerisindeki ilişkilerin diri kalmasına yönelik, il yönetiminin kadın üyelerince gerektiğinde illerde, bütün ilçele­rin kendi kadın delegelerini yolladıkları ka­dın konferansları örgütlenmelidir. Bu konfe­ranslar özellikle, tek tek ilçelerdeki kadınla­rın komünist harekete katılımı hakkında bil­gi edinilmesine, örgüt ve ajitasyon deneyim­lerinin paylaşılmasına ve kadınlar arasındaki çalışmalarının ilerletilmesine hizmet eder.

Kadın Reich Sekretaryası'nın girişimiyle Parti Merkezi, ihtiyaç gördüğünde il kadın konferansları düzenlemelidir.

24. Komünistlerin parti ve de kamu için­deki çalışmasının tamamı, kadın ajitasyonu alanında da, kadın ve erkek proleterler arasındaki dayanışma ruhuyla ve komünist partiye, komünist enternasyonale ve proleter devrime karşı en katı sorumluluk duygusuyla yürütülmelidir.